నిరసనల పేరుతో బహిరంగ ప్రదేశాలను ఆక్రమించలేరు: సుప్రీంకోర్టు

నిరసనల పేరుతో బహిరంగ ప్రదేశాలను నిరవధికంగా ఆక్రమించుకోవడానికి ఎవరికీ హక్కు లేదని సుప్రీంకోర్టు మంగళవారం స్పష్టం చేసింది. ప్రతి ఒక్కరికీ తమ సమస్యలపై నిరసన తెలిపే రాజ్యాంగబద్ధమైన హక్కు ఉందని, అయితే ఆ హక్కు ఇతరుల హక్కులకు, జీవనోపాధికి ఆటంకం కలిగించకూడదని వ్యాఖ్యానించింది.

ఢిల్లీలో ఇటీవల చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ (సీఈసీ) జ్ఞానేశ్ కుమార్కు వ్యతిరేకంగా జరిగిన నిరసనలకు సంబంధించిన పలు పిటిషన్లపై విచారణ సందర్భంగా ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది. ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనంలో జస్టిస్ జోయ్మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మొహన కూడా సభ్యులుగా ఉన్నారు.

నిరసనకారుల హక్కులు, పరిమితులు

విచారణ సందర్భంగా సీజేఐ సూర్యకాంత్ స్పందిస్తూ.. ఒక ప్రదేశాన్ని నిరవధికంగా ఆక్రమించుకోలేరని, అక్కడ ఇతరులు కూడా నిరసనలు తెలిపేందుకు అవకాశం ఉండాలని అన్నారు. రైతులు, న్యాయవాదులు, కార్మికులు, జర్నలిస్టులు తమ సమస్యలను ఎక్కడ వ్యక్తం చేస్తారని ప్రశ్నించారు. నిరసనలకు అనుమతి ఇచ్చేటప్పుడు నిర్దిష్ట ప్రదేశంతో పాటు, ఎంతకాలం ఆందోళన నిర్వహించవచ్చో కూడా స్పష్టంగా నిర్ణయించాలని సూచించారు.

వ్యాపార సంఘాల వాదనలు

ఒక నిరసనకు కేవలం ఒక్కరోజు మాత్రమే అనుమతి ఇచ్చినప్పటికీ, ఆందోళనకారులు 17 రోజుల పాటు ఆ ప్రదేశాన్ని ఖాళీ చేయలేదని కేంద్ర ప్రభుత్వం తరఫున సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా కోర్టుకు తెలిపారు. అనంతరం పార్లమెంట్ వైపు మార్చ్కు పిలుపునిచ్చారని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, నిరసనల కారణంగా ఢిల్లీలో వ్యాపార కార్యకలాపాలు దెబ్బతిన్నాయని వ్యాపార సంఘాలు కోర్టును ఆశ్రయించాయి. పండుగల సమయంలో ఆందోళనలు, ర్యాలీల వల్ల దుకాణాలు మూతపడుతున్నాయని, చిన్న వ్యాపారులు, రోజువారీ కూలీలు, రవాణా రంగంపై ప్రభావం పడుతోందని వ్యాపారుల తరఫు న్యాయవాదులు వాదించారు.

న్యాయస్థానం ఆదేశాలు

ఈ సందర్భంగా కోర్టు నిరసన తెలిపే హక్కుతో పాటు వ్యాపారం చేసుకునే హక్కు, జీవనోపాధి హక్కును కూడా సమానంగా పరిగణించాలని పేర్కొంది. నిరసనల వల్ల జరిగిన ఆర్థిక నష్టాల వివరాలను సమర్పించాలని వ్యాపార సంఘాలను ఆదేశించింది. అలాగే నిరసనలు నిర్వహించిన సంస్థలను కూడా ఈ కేసులో పక్షాలుగా చేర్చాలని సూచించింది. ఢిల్లీలో జరిగిన ఆందోళనల సమయంలో పోలీసుల చర్యలు, అక్రమ నిర్బంధాలు, ఇంటర్నెట్ ఆంక్షలు, ముఖ గుర్తింపు సాంకేతికత వినియోగం వంటి అంశాలపైనా పలు పిటిషన్లు దాఖలయ్యాయి. మహిళా జర్నలిస్టులపై దాడులు, వేధింపులకు సంబంధించిన పిటిషన్లను ప్రత్యేకంగా విచారించనున్నట్లు ధర్మాసనం తెలిపింది. ముఖ్యంగా, నిరసన తెలిపే హక్కును సుప్రీంకోర్టు తిరస్కరించలేదు. అయితే ఆ హక్కును వినియోగించుకునే సమయంలో ఇతరుల హక్కులు, ప్రజా సౌకర్యాలు, జీవనోపాధికి భంగం కలగకుండా చూడాలని స్పష్టం చేసింది.

నిరసన తెలిపే హక్కు రాజ్యాంగబద్ధమే అయినప్పటికీ, బహిరంగ ప్రదేశాలను నిరవధికంగా ఆక్రమించుకోవడానికి ఎవరికీ హక్కు లేదని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఈ హక్కు ఇతరుల హక్కులకు, జీవనోపాధికి ఆటంకం కలిగించకూడదని పేర్కొంది. నిరసనలకు అనుమతి ఇచ్చేటప్పుడు నిర్దిష్ట ప్రదేశంతో పాటు, ఎంతకాలం ఆందోళన నిర్వహించవచ్చో కూడా స్పష్టంగా నిర్ణయించాలని సూచించింది.